Z ka偶d膮 kolejn膮 edycj膮 zapraszamy do wsp贸艂pracy now膮 instytucj臋 zewn臋trzn膮, co w d艂u偶szej perspektywie ka偶dorazowo buduje now膮 to偶samo艣膰 wydarzenia i czyni je unikalnym. 4. edycja jest efektem wsp贸艂pracy z Akademi膮 Sztuk Pi臋knych w 艁odzi oraz Bibliotek膮 Uniwersytetu 艁贸dzkiego. Plakaty ze zbior贸w BU艁 zostan膮 zestawione z wsp贸艂czesnymi realizacjami dydaktyk贸w i student贸w ASP z 艁odzi oraz Gda艅ska. Zderzenie plakat贸w z tak rozleg艂ego, stuletniego przedzia艂u czasowego pozwoli widzom przeanalizowa膰 repertuar motyw贸w, metafor literackich, historycznych i politycznych, przemian wizualnych w kontek艣cie dw贸ch miast o skrajnie r贸偶nych temperamentach.
4. edycja jest wyj膮tkowa z wielu wzgl臋d贸w. Po pierwsze, miejsce 鈥� 艁贸d藕 鈥� niepowtarzalne wn臋trze Biblioteki. Po drugie, maj 鈥� miesi膮c kojarz膮cy si臋 z pierwszomajowymi pochodami. Wystawa 鈥�104 x propaganda鈥� jest sum膮 spojrze艅 kilku pokole艅 tw贸rc贸w na te same tematy. Maj widziany z perspektywy pokolenia lat 60., 70., 80., 90. jest zupe艂nie r贸偶ny, od tego, jak widzi go wsp贸艂czesne pokolenie tw贸rc贸w. Ta r贸偶nica spojrze艅 jest widoczna w zestawie 鈥濵aj i Majonez鈥�, kt贸ry jest kluczem dla zrozumienia idei tej edycji.
Wsp贸艂cze艣nie termin 鈥瀙ropaganda鈥� oznacza celowe i systematyczne dzia艂anie maj膮ce na celu rozpowszechnianie tre艣ci, a tak偶e okre艣lonych idei w taki spos贸b, aby aktywizowa膰 przekonania i dzia艂ania os贸b lub grup spo艂ecznych. Propaganda pos艂uguje si臋 sztuk膮, symbolami, obrazami i sloganami do tworzenia komunikat贸w maj膮cych przekona膰 innych do okre艣lonego sposobu my艣lenia. Mo偶e u偶ywa膰 tre艣ci ideowych, religijnych, teorii spiskowych i manipulacji.
Pejoratywne znaczenie terminu utrwali艂o si臋 w czasach nam wsp贸艂czesnych wraz z rozwojem re偶im贸w totalitarnych i okre艣lonych ugrupowa艅 politycznych XX w. Z do艣wiadcze艅 propagandowych manipulacji korzystaj膮 zar贸wno reklamodawcy, aktywi艣ci jak r贸wnie偶 politycy i liderzy radykalnych grup mniejszo艣ciowych. Plakat, ze wzgl臋du na sw贸j masowy, typograficzno ikoniczny charakter, od zawsze by艂 istotnym or臋偶em propagandy.
Propaganda to tak偶e obszar krzy偶owania si臋 sztuki i ideologii. Propaganda wykorzystuje j臋zyk sztuki i artyst贸w do swoich cel贸w. W przesz艂o艣ci wielcy arty艣ci awangardy tworzyli pod wp艂ywem idei, kt贸re w konsekwencji doprowadzi艂y do apokaliptycznych tragedii. R贸wnie偶 wsp贸艂cze艣nie wybitni arty艣ci u偶ywaj膮 i redefiniuj膮 j臋zyki propagandy, stosuj膮 techniki subwersywne i 艣wiadome szumy kulturowe (culture jamming).
Wystawa 鈥濸ropaganda鈥�, zorganizowana wsp贸lnie przez Bibliotek臋 Uniwersytetu 艁贸dzkiego, Akademi臋 Sztuk Pi臋knych w Gda艅sku i Akademi臋 Sztuk Pi臋knych w 艁odzi, prezentuje pe艂n膮 polifoni臋 interpretacji tego terminu. Zgromadzono archiwalne plakaty spo艂eczne, kulturalne i polityczne stworzone przez artyst贸w grafik贸w projektant贸w od lat 40. do 80. XX. wieku. Wsp贸艂czesne prace pedagog贸w i student贸w IPG, ASP w 艁odzi maj膮 charakter krytyczny i polemiczny wobec zjawiska oraz has艂a propaganda.
Szczeg贸lnie dla pokolenia obecnych student贸w (Gen Z) propaganda nieod艂膮cznie kojarzy si臋 z ich bipolarnym 艣rodowiskiem 鈥� wirtualnym i realnym. M艂ode pokolenie ujawnia wysok膮 艣wiadomo艣膰 krytyczn膮 wobec manipulacji, dezinformacji i komercjalizmu. U偶ywaj膮 technik culture jamming, adbusters i parodii mem贸w.
Prac na wystaw臋 u偶yczyli: Biblioteka Uniwersytetu 艁贸dzkiego, ASP w Gda艅sku z nast臋puj膮cych pracowni: Projektowania Plakatu i Form Reklamowych (prof. S艂awomir Witkowski, mgr Rafa艂 Fedusio), Pracowni Projektowania dla Kultury, (mgr Joanna Czaplewska, dr Anita Wasik). Czwarta edycja wystawy to te偶 niepowtarzalne spotkanie z pracami profesora Tomasza Bogus艂awskiego, kt贸ry, ucz膮c od dekad na Podstawach Projektowania Graficznego, wychowa艂 pokolenia 艣wietnych grafik贸w.
ASP w 艁odzi reprezentuj膮 wyk艂adowcy Instytutu Projektowania Graficznego oraz studenci pracuj膮cy pod ich opiek膮 w Pracowni Grafiki Wydawniczej i Typografii Medi贸w Cyfrowych, Pracowni Projektowania Plakatu, na Podstawach Projektowania Graficznego oraz w Pracowni Identyfikacji Wizualnej na Studiach Podyplomowych Projektowanie Graficzne. Wyk艂adowcy ASP w 艁odzi bior膮cy udzia艂 w wystawie to: dr Mariusz Andryszczyk, dr hab. Jakub Balicki, dr Karolina Grudzi艅ska, dr Przemys艂aw Hajek, dr Izabela Jurczyk, prof. Piotr Karczewski, mgr Sebastian Komicz, prof. S艂awomir Kosmynka, mgr Daria 艁uka, dr Tomasz Olszy艅ski, dr Jakub St臋pie艅.
Nie spos贸b pomin膮膰 obecno艣ci archiwalnych plakat贸w zaprojektowanych przez prof. Bogus艂awa Balickiego i prof. Stanis艂awa 艁ab臋ckiego, wsp贸艂za艂o偶ycieli i wyk艂adowc贸w 贸wczesnej Katedry Projektowania Graficznego ASP w 艁odzi. Pojawiaj膮 si臋 znakomite nazwiska zwi膮zane z 艂贸dzk膮 i og贸lnopolsk膮 scen膮 projektowania graficznego lat powojennych: Roman Cie艣lewicz, Jakub Erol, Jerzy Flisak, Wiktor G贸rka, Ryszard Grzybowski, Marek Mosi艅ski, Rafa艂 Olbi艅ski, Karol 艢liwka, Tadeusz Piechura, Andrzej Smoczy艅ski, Henryk Tomaszewski, Jerzy Treli艅ski, Maciej Urbaniec, Mieczys艂aw Wasilewski i wielu innych.
Wystaw臋 鈥�104 x propaganda鈥� mo偶na ogl膮da膰 w godzinach pracy Biblioteki U艁. Wst臋p wolny!