Publikacja ta, b臋d膮ca efektem wieloletnich, pionierskich bada艅 prowadzonych m.in. na terenach dawnych miejsc masowych egzekucji na Pomorzu (w tym w Lesie Szp臋gawskim i chojnickiej Dolinie 艢mierci), ukazuje unikalny potencja艂 archeologii w dokumentowaniu masowych zbrodni, dla kt贸rych cz臋sto brakuje pe艂nej dokumentacji pisanej.
Dr Kobia艂ka prezentuje w ksi膮偶ce nowatorskie podej艣cie interdyscyplinarne. Wykorzystuj膮c specjalistyczne techniki archeologiczne 鈥� od prospekcji geofizycznej, przez precyzyjne wykopaliska, po zaawansowane analizy chemiczne gleby 鈥� dowodzi, 偶e ziemia (nazywana przez niego nekrosolem) jest materialnym archiwum zbrodni, kt贸re przechowuje dowody ludob贸jstwa, nawet mimo dziesi臋cioleci, kt贸re up艂yn臋艂y od tragicznych wydarze艅, oraz pr贸b zniszczenia 艣lad贸w przez sprawc贸w (Akcja 1005).
Ksi膮偶ka omawia takie zagadnienia, jak:
- Rola kultury materialnej (przedmiot贸w osobistych ofiar, 艂usek, spopielonych szcz膮tk贸w) jako kluczowego materia艂u dowodowego.
- Etyczne wyzwania zwi膮zane z badaniami archeologicznymi miejsc pami臋ci i masowych grob贸w.
- Wp艂yw bada艅 archeologicznych na pami臋膰 lokalnych spo艂eczno艣ci i rodzin ofiar.
"The Archaeology of Mass Crimes. Nazi Extermination in Gda艅sk Pomerania, Poland" to lektura obowi膮zkowa dla historyk贸w, archeolog贸w, antropolog贸w, a tak偶e prawnik贸w i os贸b zajmuj膮cych si臋 ochron膮 dziedzictwa. Pokazuje ona, 偶e archeologia, tradycyjnie kojarzona ze staro偶ytno艣ci膮, ma pot臋偶ne narz臋dzia do badania i zrozumienia najbardziej traumatycznych wydarze艅 XX i XXI wieku, przywracaj膮c g艂os ofiarom i utrwalaj膮c materialn膮 pami臋膰 o zbrodni.
鈥炁籥den projekt dotycz膮cy wsp贸艂czesnej archeologii konflikt贸w nie jest dzi艣 tak potrzebny, jak projekt Dawida Kobia艂ki. Jego wnikliwe, multidyscyplinarne badania nad zbrodniami nazistowskimi w Polsce pokazuj膮, 偶e wci膮偶 wiele jest do odkrycia w tym temacie i 偶e archeologia ma w tej kwestii co艣 kluczowego do powiedzenia: o samej przemocy, o ofiarach i o strategiach ukrywania. Archeologia masowych zbrodni jest nap臋dzana poszukiwaniem pami臋ci, sprawiedliwo艣ci i wiedzy. W czasach, gdy zbrodnie wojenne zn贸w staj膮 si臋 norm膮, lektura tej ksi膮偶ki jest konieczno艣ci膮鈥�
鈥� Alfredo Gonz谩lez-Ruibal, Senior Researcher, Institute of Heritage Sciences, Spanish National Research Council.
Serdecznie gratulujemy dr. Kobia艂ce tej niezwykle wa偶nej i poruszaj膮cej publikacji, kt贸ra umacnia pozycj臋 naszego o艣rodka akademickiego w mi臋dzynarodowych badaniach nad drugowojennym ludob贸jstwem i archeologi膮 wsp贸艂czesno艣ci.
Redakcja: mgr Ronald W贸jcik