Oksana Zabużko to wybitna ukraińska pisarka i poetka, która należy do najczęściej przekładanych ukraińskich pisarzy. Jej czołowe powieści uznawane są za największe sukcesy wydawnicze w historii niezależnej Ukrainy. Jako eseistka pisze na temat ukraińskiej kultury, historii myśli ukraińskiej, procesów tworzenia się w Europie świadomości narodowej nowoczesnego typu. Jest główną ambasadorką „ukraińskości� na Zachodzie. W rodzimym kraju postrzegana jest jako autorytet.
Dwudniowy pobyt pisarki – organizowany przez Uniwersytet �ódzki i Szkołę Filmową z inicjatywy czasopisma kulturalno-naukowego „Kalejdoskop Kultury�, w kooperacji z Teatrem Nowym w �odzi i przy istotnym partnerstwie Miasta �ódź – postrzegamy jako ważne wydarzenie dla społeczności akademickiej, środowiska kulturalnego, ale dołożymy starań, aby stało się ono istotne dla społeczności ukraińskiej w �odzi. Stąd istotne partnerstwo Fabryki Aktywności Miejskiej, której zadaniem jest tworzenie przestrzeni do partycypacji społecznej oraz �ódzkiego Centrum Wielokulturowego realizującego szereg działań dla i ze społecznością ukraińską w �odzi.
Główne punkty programu pobytu Oksany Zabużko – wykład dziekański na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym U� pod patronatem dziekana wydziału dra hab. prof. U� Rafała Matery, warsztaty narracyjne w Szkole Filmowej, otwarte spotkanie w Teatrze Nowym – skupione są wokół kategorii „widzialności�, wyprowadzonej z wydanej niedawno w Polsce książki eseistycznej „Planeta Piołun�, która jest „listem miłosnym do Polski, adresowanym do «opatrznościowego polskiego współrozmówcy»�.
Zabużko pisze w niej m.in.:
Nawet pojawienie się ukraińskiego państwa na mapie politycznej w 1991 roku nie przysłużyło się bliższemu poznaniu: na «ukraińskie» story w europejskiej narracji po prostu nie było miejsca – tak długo, jak niezrewidowane pozostawało story radzieckie". „Sto lat naszej samotności – naszego kulturowego nieistnienia w oczach zewnętrznego świata – odbiło się na moim pokoleniu pisarzy nieodżałowaną stratą: nawet kiedy pojawiamy się teraz na arenie międzynarodowej, jesteśmy skazani w najlepszym przypadku na bycie na wpół tylko zrozumiałymi, jak jąkały z wadą wymowy, ponieważ kontekst kulturowy, do którego należymy, dla nieukraińskiej publiczności nadal pozostaje niewidzialny.
Wobec zauważalnego zmęczenia wojną („nudy wojny�, o jakiej pisze Sofia Andruchowycz), przy całym źle, za jakie Federacja Rosyjska odpowiada w Ukrainie, naszym zdaniem tym ważniejsza jest nieustająca rozmowa. Chcemy także, aby obecność Oksany Zabużko w �odzi dla społeczności ukraińskiej była gestem, który potwierdza jej (by odwołać się do motywu obecnego w pisarstwie Zabużko) „widzialność� – także przez nadanie wizycie pisarki charakteru wydarzenia o statusie miejskim. Dołączając do miast, w których temat historii i kultury ukraińskiej jest przedmiotem istotnej publicznej dyskusji, �ódź wypełnia kolejne, po zapewnieniu opieki uciekającym przed wojną, zobowiązanie, które nakłada na lokalną społeczność obecna sytuacja międzynarodowa. Pokazuje, że jest miastem odpowiedzialnym, wykazującym się troską o swoją społeczność – stwarza przestrzeń, w której Polacy_Polki i Ukraińcy_Ukrainki mogą się spotkać, gdzie może wybrzmieć i być dyskutowana kwestia realnie dziś zagrożonej ukraińskiej tożsamości, kultury i państwowości.
PLAN POBYTU OKSANY ZABUŻKO: 7-8 PAŹDZIERNIKA 2022
PIĄTEK 7 października
godz. 12.00-13.30 – Wykład dziekański „Ukraińskie story: Poznanie i samopoznanie jako problem bezpieczeństwa?�
MIEJSCE: Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny, sala C140, wejście od ul. Rewolucji 1905 r.
Wykład w języku ukraińskim, tłumaczony symultanicznie na język polski.
Przed wykładem zapraszamy na briefing prasowy z udziałem przedstawicieli Uniwersytetu �ódzkiego, Szkoły Filmowej, Teatru Nowego w �odzi, Urzędu Miasta �odzi.
godz. 17.00-20.00 – Warsztaty narracyjne dla studentów U�, PWSFTviT oraz twórców z Teatru Nowego (wydarzenie zamknięte)
MIEJSCE: Szkoła Filmowa w �odzi.
SOBOTA 8 października
godz. 16.30-18.00 – Otwarte spotkanie autorskie pt. „Sto lat naszej samotności� ze szczególnym uwzględnieniem obecności społeczności ukraińskiej. Wydarzenie połączone z performatywnym czytaniem fragmentów „Planety Piołun�.
Spotkanie w języku polskim, tłumaczone symultanicznie na język ukraiński.
MIEJSCE: Teatr Nowy w �odzi – Mała Scena
PROWADZENIE: Anna �azar – wicedyrektorka i p.o. dyrektora w Instytutach Polskich w Kijowie i w Sankt-Petersburgu, wykładowczyni w Instytucie Kultury Polskiej UW, Instytucie Badań Literackich PAN, Instytucie Sztuki PAN. Członkini redakcji „Nowej Europy Wschodniej�. Kuratorka wystaw sztuki współczesnej m.in. „Białoruskie Perspektywy�, od listopada 2021 r. pracuje w Muzeum Sztuki w �odzi.
Uczestnicy spotkania z Oksaną Zabużko mają możliwość zakupu biletów na prezentowane tuż po spotkaniu w specjalnej cenie (bilet normalny w cenie biletu ulgowego).
²Ñ²¹³Ù±ð°ù¾±²¹Å‚: Centrum Promocji UÅ�