Naukowiec wskazuje te偶 na r贸偶ne formy solidarno艣ci miast: bezpo艣redni膮 pomoc humanitarn膮, wsparcie polityczne, nawi膮zywanie nowych relacji, zrywanie porozumie艅 z Rosjanami i Bia艂orusinami, spotkania dwustronne, czy organizacj臋 manifestacji. W wielu przypadkach administracja samorz膮dowa dzia艂ania pomocowe organizowa艂a du偶o sprawniej ni偶 na przyk艂ad wojewoda, czyli przedstawiciel w艂adzy centralnej. To pokazuje si艂臋 polskich samorz膮d贸w, kt贸re s膮 mocno zwi膮zane z lokalnymi spo艂eczno艣ciami i mog膮 szybko reagowa膰 na to, co w tych spo艂eczno艣ciach si臋 dzieje.
Wieloaspektowa rola miast w wojnie rosyjsko-ukrai艅skiej
W Ukrainie to miasta s膮 g艂贸wnymi celami atak贸w. Popatrzmy na ruchy wojsk w czasie tej wojny oraz na cele, kt贸re sobie stawia strona rosyjska i strona ukrai艅ska. Rosjanie mierz膮 post臋p operacji zaj臋tymi miastami, a z kolei strona ukrai艅ska najbardziej uporczywie ich broni, opuszczaj膮c inne tereny.
Miasta to tak偶e ofiary tej wojny. To w nich s膮 najwi臋ksze zniszczenia, ginie najwi臋cej ludzi, to one s膮 oblegane. Najci臋偶sza jest w nich tak偶e sytuacja humanitarna. Gdy prezydent Ze艂enski przemawia艂 w Kongresie USA, w materiale filmowym dominowa艂y w艂a艣nie przekazy z miast.
Dodatkowo miasta europejskie anga偶uj膮 si臋 w dostarczanie pomocy o艣rodkom w Ukrainie, oferuj膮c bezpo艣redni膮 pomoc humanitarn膮.
Ogromna moc partnerstw
Doktorantka Natalia Matiaszczyk z WSMiP U艁 przeprowadzi艂a ankiety w艣r贸d 56 miast ukrai艅skich powy偶ej 50 tysi臋cy mieszka艅c贸w (uzyskuj膮c wysok膮 zwrotno艣膰 鈥� a偶 67 procent), z kt贸rych wynika, 偶e nast膮pi艂 masowy wzrost liczby partnerstw miast europejskich z miastami w Ukrainie (60 nowych plus 22 planowane, w trakcie negocjacji, w ci膮gu tego roku).
Najwi臋cej partnerstw zosta艂o nawi膮zanych z miastami niemieckimi (13 nowych i 8 planowanych), dalej s膮 miasta francuskie (8 nowych, 2 planowane), polskie (7 nowych, 2 planowane), ameryka艅skie (6 nowych, 2 planowane). Wi臋kszo艣膰 samorz膮d贸w miejskich udziela partnerom w Ukrainie pomocy humanitarnej i finansowej.
Miasta polskie stara艂y si臋 anga偶owa膰 innych swoich partner贸w w zbi贸rki 艣rodk贸w na rzecz Ukrainy. Jelenia G贸ra na przyk艂ad wys艂a艂a zapytanie w tej sprawie do wszystkich swoich zaprzyja藕nionych miast, a pomoc Ukrai艅com przekaza艂o np. chi艅skie Changzhon (200 apteczek).
Inn膮 form膮 pomocy z poziomu miast by艂o przyjmowanie obywateli Ukrainy chroni膮cych si臋 przed dzia艂aniami wojennymi w Polsce. Nasze miasta sta艂y si臋 dla nich bezpiecznymi przystaniami, ale wraz z nap艂ywem uchod藕c贸w, zmieni艂a si臋 w nich dynamika 偶ycia, wzros艂a populacja, pojawi艂 si臋 problem organizacji szk贸艂, ochrony zdrowia. Pojawi艂y si臋 pytania, jak tym ludziom znale藕膰 prac臋, gdzie maj膮 mieszka膰. Co ciekawe, uchod藕cy z Ukrainy najch臋tniej wybierali du偶e o艣rodki 鈥� Warszaw臋 czy Krak贸w, cho膰 s膮 te偶 mniejsze miasta, gotowe ich przyj膮膰. Ukrai艅cy liczyli na to, 偶e w stolicy b臋d膮 mieli wi臋ksze szanse na prac臋. Du偶e miasta ewidentnie s膮 wi臋c dla nich magnesem.
Wojna jako polityczna szansa dla prezydent贸w miast
Badali艣my aktywno艣膰 prezydent贸w miast polskich po agresji rosyjskiej, w okresie od 24 lutego do 30 kwietnia. Wynika z nich, 偶e przede wszystkim spotykali si臋 wtedy z prezydentami innych miast zagranicznych, a tak偶e z dyplomatami czy przedstawicielami UE (badania studenta WSMiP Adama Szyma艅skiego). Wida膰 by艂o olbrzymi膮 aktywno艣膰 prezydent贸w, je偶eli chodzi o liczb臋 spotka艅 z partnerami zagranicznymi w pierwszych dw贸ch miesi膮cach po rozpocz臋ciu wojny. Zdecydowanie najaktywniejszy by艂 prezydent Warszawy Rafa艂 Trzaskowski, ale warto podkre艣li膰 te偶 du偶膮 rol臋 jak膮 w tym okresie odgrywa艂 Rzesz贸w i jego prezydent Konrad Fijo艂ek.
Stanowi to tak偶e ciekawy w膮tek polityczny 鈥� wojna sta艂a si臋 dla samorz膮dowc贸w okazj膮 do budowania swojej pozycji. W Polsce najlepiej wida膰 to by艂o w艂a艣nie na przyk艂adzie Warszawy. Portale spo艂eczno艣ciowe w tym gor膮cym okresie pe艂ne by艂y zdj臋膰, filmik贸w i wypowiedzi, za pomoc膮 kt贸rych prezydent Trzaskowski budowa艂 swoj膮 pozycj臋, by膰 mo偶e r贸wnie偶 z my艣l膮 o karierze w og贸lnokrajowej polityce. Wojna to tak偶e polityczna szansa dla prezydent贸w miast, 偶eby zbudowa膰 sw贸j wizerunek w oczach mieszka艅c贸w.
Wsparcie z poziomu pa艅stw 鈥� silne zaanga偶owanie Polski
Wed艂ug danych z Uniwersytetu Kiel 鈥� je艣li przyjmiemy wielko艣膰 zaanga偶owania w pomoc Ukrainie w stosunku do wielko艣ci pa艅stwa, Polska wypada najlepiej i relatywnie przeznacza najwi臋cej, bo 0,6 polskiego PKB na ten cel. Inne kraje: USA 鈥� 0,4 PKB. Wielka Brytania 鈥� 0,3 PKB. Niemcy 鈥� 0,2 PKB. Patrz膮c na liczby bezwzgl臋dne 鈥� najwi臋kszym dawc膮 pomocy (tak偶e wojskowej) s膮 zdecydowanie Stany Zjednoczone, natomiast instytucje UE (i poszczeg贸lne kraje Unii) wykazuj膮 relatywnie niewielk膮 pomoc wojskow膮, ale bardzo du偶膮 finansow膮 (30 mld euro w ci膮gu zesz艂ego roku).
To wsparcie finansowe ma kluczowe znaczenie dla pa艅stwa ukrai艅skiego. W tej chwili Ukraina po艂ow臋 swojego bud偶etu przeznacza na wojn臋. Mi臋dzynarodowy Fundusz Walutowy ocenia艂, 偶e w 2023 roku b臋dzie jej potrzebne miesi臋cznie oko艂o 5 mld dolar贸w, by by艂a wstanie w miar臋 normalnie funkcjonowa膰 i jednocze艣nie broni膰 si臋 przed agresj膮. Zapewnienie tych 艣rodk贸w to gigantyczne wyzwanie finansowe dla ca艂ego 艣wiata Zachodu, w szczeg贸lno艣ci dla Stan贸w Zjednoczonych i pa艅stw europejskich.
惭补迟别谤颈补艂: prof. Tomasz Kami艅ski,
Redakcja: Iwona Ptaszek-Zieli艅ska, Centrum Komunikacji i PR
Misja台 Uniwersytetu 艁o虂dzkiego jest rzetelne prowadzenie badan虂 naukowych oraz aktywne g艂oszenie prawdy z nich p艂yna台cej, tak by ma台drze kszta艂cic虂 kolejne pokolenia, byc虂 uz虈ytecznym dla spo艂eczen虂stwa oraz odwaz虈nie odpowiadac虂 na wyzwania wspo虂艂czesnego s虂wiata. Doskona艂o艣膰 naukowa jest dla nas zawsze najlepszym kompasem. Nasze warto艣ci to: odwaga, ciekawo艣膰, zaanga偶owanie, wsp贸艂praca i szacunek.