Przemiany w humanistyce
Wsp贸艂czesna humanistyka znajduje si臋 w stanie ci膮g艂ej mobilizacji poznawczej, reaguj膮c na zmieniaj膮ce si臋 konteksty kulturowe, spo艂eczne i epistemologiczne. Poj臋cia 颈苍苍辞艣肠颈, do艣wiadczenia i innowacji coraz cz臋艣ciej staj膮 si臋 nie tylko przedmiotem refleksji, lecz tak偶e narz臋dziami opisu 艣wiata, kt贸ry wymyka si臋 jednoznacznym klasyfikacjom.
Temu namys艂owi po艣wi臋cono obrady, zorganizowane przez dzia艂aj膮ce pod kierunkiem dr hab. Ma艂gorzaty Gajak-Toczek, prof. U艁. Wydarzenie mia艂o charakter studencko-doktorancki i zgromadzi艂o reprezentant贸w 14 uniwersytet贸w z ca艂ej Polski, 苍补耻肠锄测肠颈别濒颈-辫谤补办迟测办贸飞, przedstawicieli O艣rodka Rozwoju Edukacji oraz organizacji pozarz膮dowych (m.in. Fundacji Gajusz).
Konferencja sta艂a si臋 przestrzeni膮 do interdyscyplinarnej dyskusji nad tym, w jaki spos贸b humanistyka diagnozuje zmieniaj膮ce si臋 formy do艣wiadczenia jednostkowego i zbiorowego, jak inno艣膰 鈥� kulturowa, spo艂eczna, egzystencjalna 鈥� staje si臋 centralnym punktem opisu rzeczywisto艣ci oraz jakie znaczenie ma innowacja w kontek艣cie przemian paradygmat贸w nauk humanistycznych.
鈥� t艂umaczy prof. Ma艂gorzata Gajak-Toczek.
Szczeg贸ln膮 uwag臋 po艣wi臋cono roli edukacji humanistycznej we wsp贸艂czesnym 艣wiecie: w dobie gwa艂townych przemian technologicznych, politycznych i kulturowych refleksja nad sposobami nauczania i przekazywania wiedzy nabiera nowego znaczenia. Prelegenci podkre艣lali, 偶e interesuje ich zar贸wno przesuwanie granic wiedzy, j臋zyka, to偶samo艣ci i wyobra藕ni, jak i praktyczne konsekwencje tych zmian dla metod oraz cel贸w bada艅 i dydaktyki.
Poszukiwanie odpowiedzi
W referatach pokazano, jak wsp贸艂czesna humanistyka 鈥� zw艂aszcza dydaktyka j臋zyka polskiego 鈥� pracuje z do艣wiadczeniem 颈苍苍辞艣肠颈, kryzysu i odbudowy. W centrum uwagi znalaz艂a si臋 rola narracji: opowie艣ci literackich, kulturowych i osobistych, kt贸re porz膮dkuj膮 do艣wiadczenie, pozwalaj膮 je nazwa膰 i ud藕wign膮膰, a w konsekwencji buduj膮 rezyliencj臋 uczni贸w i uczennic.
Omawiano m.in. lekcje 颈苍苍辞艣肠颈 z wykorzystaniem Drzewa 偶ycia Chavy Rosenfarb, literackie obrazy wykluczenia i choroby (w tym 鈥瀖aladyczn膮 wizj臋鈥� jako matryc臋 wykluczenia), figur臋 呕yda jako o艣wieceniowej 颈苍苍辞艣肠颈 w tw贸rczo艣ci Juliana Ursyna Niemcewicza, narracje o dojrzewaniu i 鈥瀘dnalezieniu siebie鈥� oraz pytanie, czy niepe艂nosprawno艣膰 oznacza deficyt, czy raczej inn膮 form臋 do艣wiadczenia.
Silnie wybrzmia艂 w膮tek innowacji i nowych medi贸w. Obrady dotyczy艂y relacji mi臋dzy literatur膮 a algorytmem, roli polonisty w kszta艂towaniu empatii uczni贸w w erze sztucznej inteligencji, humanistyki cyfrowej i 颈苍苍辞艣肠颈 tekstu cyfrowego, rosn膮cej popularno艣ci ebook贸w i audiobook贸w oraz ich wp艂ywu na kszta艂cenie historycznoliterackie.
鈥� dodaje prof. Gajak-Toczek.
Prelegenci analizowali tak偶e gry komputerowe i gamifikacj臋 (鈥濩zego gra mo偶e nauczy膰 ksi膮偶ki?鈥�), komiksy, podgatunek 鈥瀌esktop documentary鈥�, projekty studenckie rozwijaj膮ce my艣lenie tw贸rcze, a tak偶e pytali, jak antropomorfizacja du偶ych modeli j臋zykowych zmienia nasze rozumienie 鈥瀕udzkiego obywatelstwa鈥�.
Mi臋dzyuczelniana wymiana my艣li
Wyst膮pienia otwieraj膮ce wyg艂osi艂y: prof. Agnieszka Wierzbicka(U艁), kt贸ra m贸wi艂a o roli Innego w kszta艂towaniu obrazu 艣wiata, prof. Ma艂gorzata Gajak-Toczek, podejmuj膮ca temat rezyliencji jako kategorii humanistycznej i edukacyjnej, oraz Sylwia Zygad艂o z Fundacji Gajusz, prezentuj膮ca dzia艂ania fundacji na rzecz dzieci i rodzin w sytuacjach granicznych.
W dalszej cz臋艣ci konferencji zaprezentowano zr贸偶nicowane tematycznie referaty, sp贸jne z ide膮 wydarzenia: od interpretacji konkretnych utwor贸w literackich, przez analizy do艣wiadcze艅 migracyjnych, choroby, spektrum autyzmu i niepe艂nosprawno艣ci, po propozycje rozwi膮za艅 dydaktycznych oraz refleksje nad tym, jak opowie艣膰 鈥� tak偶e ta tworzona w nowych mediach 鈥� mo偶e wspiera膰 proces wychodzenia z kryzysu.
Dwudniowe obrady pokaza艂y, 偶e humanistyka 鈥� zakorzeniona w do艣wiadczeniu i otwarta na innowacj臋 鈥� pozostaje jednym z kluczowych j臋zyk贸w opisu wsp贸艂czesno艣ci. Konferencja 鈥濭ranice i przemiany鈥� by艂a wa偶nym forum spotkania akademik贸w, student贸w, nauczycieli i praktyk贸w 偶ycia spo艂ecznego, a zarazem wyrazistym sygna艂em, 偶e Uniwersytet 艁贸dzki aktywnie wsp贸艂tworzy debat臋 o roli edukacji humanistycznej w 艣wiecie przyspieszonych zmian i narastaj膮cych kryzys贸w.
鈥� podsumowuje opiekunka Ko艂a Naukowego Sympatyk贸w Dydaktyki Polonistycznej U艁.