Projekt, w kt贸ry zaanga偶owana jest Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej WBiO艢 U艁, pokazuje, 偶e mo偶liwa jest wsp贸艂praca mi臋dzy nauk膮, praktyk膮 rolnicz膮 i samorz膮dami. To nie tylko teoria. To narz臋dzia, kt贸re ju偶 dzia艂aj膮 i kt贸re maj膮 ogromny potencja艂 zmiany.
Narz臋dzia przysz艂o艣ci dla dzisiejszych problem贸w
Jednym z filar贸w LIFE RIVEREASE b臋d膮 innowacyjne narz臋dzia cyfrowe 鈥� dwie aplikacje wspomagaj膮ce zarz膮dzanie wod膮, gleb膮 i przyrod膮. RIVEREASE OPEN pozwoli w szybki spos贸b zaplanowa膰, gdzie i jakie dzia艂ania przyrodnicze warto wdro偶y膰, np. zadrzewienia, zbiorniki retencyjne czy strefy buforowe przy rzekach. RIVEREASE REAL TIME z kolei b臋dzie wspiera膰 decyzje operacyjne, dostarczaj膮c dane w czasie rzeczywistym: o poziomie w贸d, zagro偶eniach erozyjnych czy wielko艣ci przep艂yw贸w w贸d w zlewni.
Te narz臋dzia maj膮 by膰 og贸lnodost臋pne i bezkosztowe zar贸wno dla rolnik贸w, jak i samorz膮d贸w czy doradc贸w 艣rodowiskowych. To ogromna zmiana: do tej pory tego typu rozwi膮zania by艂y albo bardzo drogie, albo niedost臋pne dla 鈥瀦wyk艂ych鈥� u偶ytkownik贸w.
Natura nie jako przeszkoda, lecz partner
Projekt nie zatrzyma si臋 jednak na technologiach informatycznych. Kluczowe b臋dzie tak偶e wdra偶anie rozwi膮za艅 opartych na przyrodzie (Nature-Based Solutions, NBS). To m.in. przywracanie naturalnych meandr贸w rzek, odtwarzanie podmok艂ych 艂膮k, zadrzewienia wzd艂u偶 p贸l i strumieni czy tworzenie ma艂ych zbiornik贸w retencyjnych.
Co wa偶ne, dzia艂ania te nie b臋d膮 przypadkowe. Ka偶de z nich poprzedzone zostanie analiz膮 lokalnych warunk贸w 鈥� hydrologicznych, przyrodniczych i przestrzennych, a jej efekty b臋d膮 monitorowane i analizowane. Nauka i praktyka dzia艂aj膮 tu rami臋 w rami臋.
Polskie rzeki w centrum uwagi
W Polsce dzia艂ania LIFE RIVEREASE skupiaj膮 si臋 na dw贸ch zlewniach: rzeki Ner oraz Pisi. To obszary o du偶ym znaczeniu rolniczym i przyrodniczym, gdzie wp艂yw zmiany klimatu jest szczeg贸lnie odczuwalny. Susze, intensyfikacja upraw, erozja gleby i zanikanie naturalnych siedlisk 鈥� to wszystko wymaga nowych metod dzia艂ania. Zlewnie w Niemczech i Danii stanowi膮 z kolei 鈥瀟ereny testowe鈥�, na kt贸rych sprawdzane b臋d膮 mo偶liwo艣ci replikacji testowanych w projekcie innowacyjnych rozwi膮za艅.
Korzy艣ci dla ludzi i przyrody
Wdro偶enie projektu przyniesie wymierne korzy艣ci:
-
艢rodowiskowe - wdro偶enia poprawi膮 retencj臋 wody w zlewni, zmniejsz膮 erozj臋 gleb, a do w贸d trafi mniej zanieczyszcze艅.
-
Spo艂eczne - rolnicy zyskaj膮 konkretne wsparcie, a lokalne spo艂eczno艣ci b臋d膮 偶y膰 w zdrowszym, bardziej odpornym ekosystemie.
-
Instytucjonalne - samorz膮dy i administracja zyskaj膮 narz臋dzia do podejmowania optymalnych decyzji.
Nie mniej istotna jest warto艣膰 naukowa projektu 鈥� monitoring, dane przestrzenne, wska藕niki efektywno艣ci dzia艂a艅 艣rodowiskowych. LIFE RIVEREASE to baza wiedzy, kt贸ra mo偶e pos艂u偶y膰 kolejnym projektom badawczym i wdro偶eniowym.
Przysz艂o艣膰 zr贸wnowa偶ona 鈥� teraz!
Jak m贸wi dr Agnieszka Bednarek, projekt ma ogromne znaczenie zar贸wno z perspektywy naukowej, jak i spo艂ecznej. 鈥� Wspieramy nie tylko przyrod臋, ale i ludzi 鈥� rolnik贸w, mieszka艅c贸w, samorz膮dowc贸w. Anga偶ujemy ich, pokazujemy, 偶e mog膮 mie膰 realny wp艂yw na swoje otoczenie. A przy tym tworzymy rozwi膮zania, kt贸re b臋d膮 s艂u偶y膰 r贸wnie偶 innym regionom Europy.
W obliczu zmian klimatu i kryzysu wodnego, projekty takie jak LIFE RIVEREASE pokazuj膮, 偶e skuteczne dzia艂anie jest mo偶liwe. Potrzebna jest tylko wsp贸艂praca 鈥� nauki, praktyki
i lokalnych spo艂eczno艣ci, a tak偶e odwaga, by si臋ga膰 po nowe rozwi膮zania, kt贸re 艂膮cz膮 technologi臋 z m膮dro艣ci膮 natury.
惭补迟别谤颈补艂: dr Agnieszka Bednarek (Katedra UNESCO Ekohydrologii i Ekologii Stosowanej, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)
Redakcja: Kacper Szczepaniak (Biuro Prasowe U艁), (Mateusz Kowalski (Centrum Promocji, Wydzia艂 Biologii i Ochrony 艢rodowiska U艁)