¾«¶«Ó°ÊÓ

Sobota? Nie! To π-day! 14 marca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Liczby π

Są takie dni, kiedy świat żyje walentynkami, tłustym czwartkiem albo premierą nowego sezonu serialu. Dziś jednak skupimy się na okręgach, a w zasadzie na najbardziej viralowej liczbie w historii matematyki.

Opublikowano: 14 marca 2026
Liczba pi - grafika

Prof. Ryszard Pawlak z WydziaÅ‚u Matematyki i Informatyki UÅ� wyjaÅ›nia, że DzieÅ„ Liczby Ï€ obchodzony jest wÅ‚aÅ›nie 14 marca, ponieważ w zapisie amerykaÅ„skim data ta wyglÄ…da jak 3.14. 

I chociaż dla części osób π to tylko coś, co przewinęło się kiedyś na lekcji i zniknęło razem z chęcią do liczenia pola koła, prawda jest taka, że to liczba legendarna. Profesor Pawlak tłumaczy, że liczba π to stała matematyczna określająca stosunek obwodu koła do jego średnicy. Brzmi poważnie, ale spokojnie, w praktyce chodzi o to, że bez niej koła, okręgi, fale i masa zjawisk fizycznych miałyby mocno utrudnione życie.

Najbardziej fascynujące jest jednak to, że π nie ma końca.

Rozwinięcie dziesiętne tej liczby jest nieskończone i nieokresowe

– tłumaczy profesor.

Co ciekawe, ludzie interesowali się π już tysiące lat temu. Babilończycy, Egipcjanie, potem Archimedes. Wszyscy oni próbowali dowiedzieć się, ile dokładnie wynosi ta słynna liczba. Jak przypomina prof. Pawlak, już w starożytności próbowano znaleźć dobre przybliżenia liczby π, a dziś dzięki komputerom znamy już biliony jej cyfr po przecinku. Tak, biliony, bo jak ludzkość się uprze, to albo leci w kosmos, albo liczy π do absurdalnych długości.

Mało tego, π ma nawet swoje alternatywne imię

Liczba π bywa też nazywana ludolfiną

– przypomina profesor.

ZostaÅ‚a tak nazwana na cześć Ludolpha van Ceulena, który w XVI wieku wyliczyÅ‚ jÄ… do 35 miejsc po przecinku. 

Samo oznaczenie „϶Äâ€� też nie wzięło siÄ™ znikÄ…d

Symbol ten wprowadził w XVIII wieku walijski matematyk William Jones, a później spopularyzował go słynny uczony Leonhard Euler

– wyjaśnia prof. Pawlak.

A skÄ…d w ogóle caÅ‚e Å›wiÄ™to? 

Tu historia robi siÄ™ jeszcze bardziej interesujÄ…ca, bo pierwsze obchody w 1988 roku w San Francisco polegaÅ‚y miÄ™dzy innymi na chodzeniu wokół koÅ‚a i jedzeniu ciasta. Tak, naprawdÄ™. Bo angielskie „pieâ€� brzmi prawie jak „piâ€�. Nauka i ciasto? Znakomite połączenie. I może wÅ‚aÅ›nie o to w tym wszystkim chodzi. Jak podkreÅ›la prof. Pawlak, to Å›wiÄ™to ma pokazać, że, matematyka może być ciekawa oraz inspirujÄ…ca dla wielu osób o różnorodnych zainteresowaniach, czyli nie tylko dla olimpijczyków i fanów caÅ‚ek, ale też dla wszystkich, którzy lubiÄ… wiedzieć, czemu Å›wiat dziaÅ‚a tak, a nie inaczej. 

WiÄ™c 14 marca warto wznieść toast za liczbÄ™, która nigdy siÄ™ nie koÅ„czy i rzÄ…dzi okrÄ™gami. 

Happy π-day!

 

Materiał: prof. Ryszard Pawlak z Wydziału Matematyki i Informatyki U�
Redakcja: Kacper Szczepaniak, Centrum Komunikacji Marki 

 

Opublikowano: Kacper Szczepaniak

ul. Narutowicza 68, 90-136 �ódź
NIP: 724 000 32 43
Adres do doręczeń elektronicznych (ADE): AE:PL-74796-17640-IHHIV-17
KONTAKT​â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹â¶Ä‹

Projekt Multiportalu U� współfinansowany z funduszy Unii Europejskiej w ramach konkursu NCBR